HomeProjecten Huisvesting Alliander Duiven

Huisvesting Alliander Duiven

VolkerWessels Vastgoed bv en RAU architecten herhuisvesten voor Netwerkbedrijf Liander op innovatieve en duurzame wijze 1.550 medewerkers op bedrijventerrein Nieuwgraaf in Duiven. Het gebouw is in augustus 2015 opgeleverd. Bij de recreatie van het gebouw stonden vijf thema’s centraal: het nieuwe werken, circulariteit, energie positiviteit, relatie met gebied (later genaamd Groene Allianties) en integraliteit. Door middel van ‘co-creatie' tussen het consortium en de medewerkers is een definitief ontwerp bepaald voor een complex van vijf bestaande gebouwen, die worden uitgebreid en overkapt door een ‘klimaatkas' met een zwevend dak. Hierbij is maximaal gebruik gemaakt van de bestaande gebouwen. Het gebouwencomplex voorziet in meer dan haar eigen energiebehoefte en levert daardoor energie aan de omgeving gegarandeerd voor 15 jaar. Bij de bouw van het complex worden grondstoffen en materialen maximaal circulair toegepast. Er is sprake van minimaal 80% circulariteit van grondstoffen. Dit wordt vastgelegd door middel van grondstoffenpaspoort.

VolkerWessels Vastgoed en RAU architecten hebben de plannen voor de aanpassing van de gebouwen in Duiven verder uitgewerkt. Het projectteam bestaat daarnaast uit Fokkema & Partners (interieur), INNAX (installaties), Boele en van Eesteren (bouwkundige werkzaamheden), Kuiper Compagnons (landschap), van Rossum Raadgevende Ingenieurs (constructie), Aveco de Bondt (bouwfysica, brand en BREEAM) en Turntoo (systeem innovatie).

Energiepositief

Het concept voor de nieuwe huisvesting bestaat uit het bewust behouden en aanpassen van bestaande gebouwen; dit zowel uit economisch, esthetisch als circulair oogpunt. Het gebouw is energiepositief. Niet alleen het gebouw gebonden energieverbruik maar ook het gebruiksgebonden energieverbruik.

Het nieuwe atrium dat ontstaat door de overkapping verbindt de vijf  bestaande panden met één nieuw te realiseren pand waardoor één efficiënt gebouw ontstaat. Het vormt als het ware een tweede schil om de gebouwen heen. Het energieverbruik wordt gereduceerd en het comfort van de werkomgeving neemt toe. De bestaande gebouwen zijn ingepakt met een nieuwe schil. Door de inzet van zonnepanelen en het gebruik van grondwater voor warmte/koudeopslag, wordt het nieuwe complex CO2-neutraal en is het in staat te voorzien in de eigen energiebehoefte. Overcapaciteit wordt geleverd aan de omgeving. De zonnepanelen zijn geplaatst boven de parkeerplaatsen waardoor dubbelgebruik van de ruimte ontstaat. In samenwerking met Alliander is gekeken naar reductie van het energieverbruik voor het gebruiksgebonden gedeelte. Zo is de keuken zeer duurzaam, wordt erbij de inkoop van computers en kopieermachines rekening gehouden met energieverbruik van apparaten. Gebouwen kunnen worden gesloten waardoor mensen zich concentreren en er bij een lage bezettingsgraad het gebruik per m2 oppervlakte wordt geïntensiveerd.

Doordat de PV panelen opzettelijk eerder zijn geplaatst is de bouw zelfs energiepositief geweest. Dit is voor het eerst in Nederland dat er sprake is van een energiepositieve bouwplaats. 

 

'Groene Aliantie'

De innovatieve aanpak en het opwekken van schone energie, sluiten aan bij de wens van de gemeente Duiven om ruimte te bieden aan bedrijven die de transitie naar een duurzame energiehuishouding stimuleren. In het vestigingsbeleid op de nieuwe bedrijventerreinen is dit al zichtbaar. Daarnaast wil Alliander zijn duurzame aanpak vertalen in gebiedsontwikkeling. Het consortium, Alliander en de gemeente Duiven hebben daarom de ‘Groene Alliantie' op gericht. Naasten gemeentes hebben zich hieraan lokale bedrijven gelieerd. Met als doel het bedrijventerrein Nieuwgraaf te verduurzamen. Samen met de omgeving wordt daarom gewerkt aan een duurzamer bedrijventerrein. Met bedrijven in de omgeving van de  locatie worden gezamenlijk duurzame initiatieven opgezet. Normaal gesproken werken bedrijven zelfstandig. Maar samenwerken juist op een bedrijventerrein biedt veel voordelen. In gezamenlijkheid worden initiatieven opgepakt op het gebied van:

  • Afval = grondstof, waarbij doelen gesteld kunnen worden als halvering van de afval-footprint;
  • Duurzame mobiliteit, waarbij aandacht is voor fietsroutes, openbaarvervoer, elektrisch vervoer (incl. inductief), carpooling en slim parkeren;
  • Duurzame energie, gezamenlijke inkoop van PV-panelen voor bedrijven en particulieren en GEN (gebieden energie neutraal);
  • Groen Netwerk, ecologie, landschap en langzaamverkeer routes;
  • Duurzaam delen, Kennis, ervaring, contacten en faciliteiten.

 

De Groene Allianties hebben gedurende de ontwerp- en realisatiefase onder andere geresulteerd in:

-       Aanleg van nieuw fietspad naar het centrum van Westervoort waardoor fietsafstanden zijn verkort en ov wordt gestimuleerd;

-       Dubbel gebruik van parkeerruimte door de parkeerbehoefte van retail en kantoren te combineren. De pieken van de parkeerbehoefte zijn namelijk omgekeerd, werkdagen rustig bij retail en feestdagen druk en bij kantoren/ bedrijfsruimte is dit omgekeerd;

-       Plaatsen van luchtbandenpompen op basis van duurzame energie;

-       PV- privé en PV voor bedrijven hebben geresulteerd in nog een circa 2.000.000 kWh extra vermogen bovenop de 1.500.000kWh vermogen op Alliander;

-       Actieve samenwerkingen tijdens de dag van de duurzaamheid.

Het Nieuwe Werken

Het gebouwencomplex wordt ingericht volgens de principes van Het Nieuwe Werken met in totaal ruim 697 flexibele arbo werkplekken en 144 flexibele tijdelijke werkplekken. De totale oppervlakte blijft door het zeer efficiënte ontwerp beperkt tot 25.000m2.

De bruggen tussen de bestaande gebouwen dragen actief bij aan het verbinden en ontmoeten van de medewerkers. De bruggen zijn niet alleen verbindingen tussen gebouwen maar maakt ontmoeten ook mogelijk. Zo zijn op de bruggen zitplekken gerealiseerd en staan de kopieer en koffiemachines er. Hierdoor komen mensen in beweging.

Circulariteit

Circulariteit is integraal onderdeel geweest van het ontwerp. Dit blijkt onder andere uit:

-       Hergebruik bestaande gebouwde omgeving;

-       Maximaal hergebruikt bestaande gebouwen (83% is blijven staan van het oppervlakte);

-       Hergebruik bestaande constructie, bestaande staalconstructie zijn hergebruikt bij het optoppen van het gebouw;

-       Gebouwen zijn ontdaan van bestaande gevels waardoor fundering niet aangepaste moesten worden door het optoppen van het gebouw;

-       Al het sloopbeton heeft een plek gevonden als grindvervanger in nieuw beton;

-       Staalconstructies zijn met behulp van achtbaan bouwers geminimaliseerd in haar gewicht, waardoor onnodig grondstofgebruik is voorkomen;

-       Bestaande bitumen daken zijn teruggebracht naar de bitumen fabriek en gerecycled in de keten;

-       Afval is voor meer dan 90% gerecylced tijdens de bouw;

-       Gevel van de binnengevels is gemaakt van afvalhout dat de verbrandingsoven in zou gaan, uitgevoerd door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt;

-       Hergebruik bestaande toiletten;

-       Hergebruik bestaande plafondplaten;

-       Hergebruik Alliander bekleding als geluidsisolatiemateriaal;

-       Deuren zijn hergebruikt voor nieuwe meubels;

-       Er is gewerkt met een gesloten grondbalans.

BREEAM-rating en -score: Excellent met als ambitie Outstanding

De ambitie is een Breeam Outstanding certificaat voor de recreatie van de bestaande Alliander locatie. Het ontwerp certificaat van Breeam Outstanding is reeds verstrekt. Als bijlage hebben wij dan ook het behaalde BREAAM Outstanding certificaat toegevoegd aan onze inzending.

De belangrijkste innovatieve en milieuvriendelijke ontwerpmaatregelen van het gebouw;

  • Energieneutraal door de energievraag sterk te reduceren en energieopwekking met hoofdzakelijk PV-panelen;
  • Zoveel mogelijk handhaven van de vijf bestaande gebouwen en deze omvormen tot één groot gebouw;
  • Toepassing van sloophouten gevel met afvalhout;
  • Warmte- en koude opslag in combinatie met warmtepompen;
  • BaOpt systeem voor een energie efficiënte klimatisering en zeer comfortabel gebouw inclusief Atrium;
  • HWA wordt gebruikt voor irrigatie van beplanting binnen en toiletspoeling;
  • Energiezuinige verlichting;
  • Elektrisch oplaadpalen circa 35 stuks voor auto´s en 10 stuks voor fietsen-brommers;
  • Bijdrage aan de ecologische doelstellingen van de nabijgelegen Natura 200 gebied. Dit wordt gerealiseerd door het gebied geschikt te maken voor kamsalamanders, het vergroten van het wateroppervlakte, plaatsen van 2 vleermuistorens;
  • Alle materialen worden ISSO 14001 ingekocht;
  • Klimatisering van het atrium mede door toepassen groene gevel geheel om 1 gebouw. Groengevel oppervlakte 425 m2;
  • Efficiënt gebouw gebruik door middel van Het Nieuwe Werken, 13,5 m2 BVO/werkplek.

 

Brutovloeroppervlak in m² (NEN 2580); 21.858 m2

Totaal terreinoppervlak van de locatie in hectare: 5,76 ha

Vloeroppervlakken naar functie en hun afmetingen (NEN 2580);

  • Kantoren: 11.340 m2
  • Industriefunctie: 4.732 m2
  • Bijeenkomstfunctie: 5.787 m2
  • Verkeersruimten in m² (NEN 2580); 4.541 m2 (Atrium = verkeersruimten)
  • Opslagruimten in m² (NEN 2580); 300 m2 (magazijnen en archieven)
  • Verwacht verbruik van fossiele brandstoffen in kWh/m² BVO: jaargemiddeld brandstofgebruik: 0 kWh/m2 BVO;
  • Verwacht verbruik van duurzame energiebronnen in kWh/m² BVO; 1.400.000 kWh/jaar (PV-cellen);
  • Verwacht waterverbruik in m3/persoon/jaar;  20 liter per dag per persoon x 200 dagen x 841 personen = 3.364 m3 per jaar;
  • Verwacht % van het waterverbruik dat wordt betrokken via hemelwater of grijs water; 40%.

 

De tijdens het bouwproces ondernomen stappen ter reductie van de impact op het milieu, bijvoorbeeld door innovatieve bouwmethodes zijn;

  • prefab HSB gevels;
  • vleermuis torens en mussenhotels;
  • gesloten grondbalans;
  • geen graafwerk in vervuilde bodem;
  • afvalscheiding in 6 fracties;
  • geen bouwkeet tijdens het grootste gedeelte van het werk, maar gebruik maken van bestaande gebouwen.

 

Een lijst van gepionierde/gerealiseerde duurzame maatregelen op sociaal of economisch gebied:

  • Inzet van de sociale werkplaats bij verzamelen sloophout bij vuilverbrander;
  • Groene Alliantie met bedrijven in de omgeving om zo het bedrijventerrein in zijn. geheel te verduurzamen (bandenpomp en collectieve PV-inkoop);
  • Op 10-10-2013 ontvangen en rondleidingen geven aan kinderen van een basisschool op de bouwplaats.

 

BREEAM-NL ambitie credits

Management                            100%

 

Gezondheid/comfort                75%

 

Energie                                    96%

 

Transport                                 83%

 

Water                                       89%

 

Materialen                                38%

 

Afval                                        100%

 

Landgebruik/Ecologie                80%

 

Vervuiling                                 75%

 

Exemplary Performance punten 7%

 

Innovatie punten                       3%

Kosten/baten

 

Voorheen waren de kantoren van Alliander verspreid. De concentratie naar de locaties Arnhem en Duiven en het duurzaam verbouwen van de locatie in Duiven zorgen voor een besparing van de huisvestingskosten van Alliander. De komende vijftien jaar zijn de huisvestingskosten lager en is Alliander efficiënter dan wanneer de organisatie op haar huidige locaties blijft werken zoals zij dat nu doet. Tevens draagt de herontwikkeling van de locatie bij aan Alliander als innovatief netwerk bedrijf en Alliander verkleint hiermee zijn milieulast. Hieruit blijkt dat duurzaam herontwikkelen tot een win- win situatie leidt.

 

Vernieuwend

Het bijzondere van deze aanbesteding is dat de aanbesteding plaats vond op basis van ambities, zoals Circulariteit, Het Nieuwe Werken, Relatie met gebied, Energieneutraal en integraliteit en niet op exacte output specificatie. Dit leidt tot grote innovatie in de bouwkolom. Daarnaast heeft Alliander en het consortium de lat hoog gehouden en geen concessies gedaan aan de ambities.

Het consortium maakt voor het project Huisvesting Alliander te Duiven een grondstoffenpaspoort om het hergebruik van materialen nu en in de toekomst te stimuleren. Hiermee wordt de vraag naar nieuwe grondstoffen verminderd. Om grondstoffen weer te kunnen hergebruiken is het noodzakelijk dat bekend is welke grondstoffen in het gebouwen worden gebruikt.

 

In het gebouw is een innovatief klimatiseringsysteem toegepast, Ba-Opt die in de kantoren maar vooral in het Atrium een zeer comfortabel binnenklimaat realiseert. Het vraaggestuurde BaOpt systeem werkt met  klimaatzones (bijv. een kantoor, een flexwerkruimte, een gang, een atrium, een zaal, e.d.) die op basis van luchtkwaliteit (CO2, temperatuur, luchtvochtigheid) worden geregeld. De kern van het BaOpt systeem is uitermate geavanceerde regelsoftware, aangevuld met frequentiesturing, elektronisch regelbare kleppen, drukopnemers, CO2 opnemers en vochtopnemers.Het werkingsprincipe is dat het gebouw op een kleine overdruk wordt gehouden en dat met frequentiesturing uiterst geringe (-8 tot +10 Pascal) pulserende luchtdrukvariaties binnen het gebouw worden opgewekt. Daardoor ontstaan luchtgolven die bij muren en plafonds worden gereflecteerd en vervolgens tegen andere golven botsen (interferentie). Er ontstaan dan chaotische of ongerichte luchtbewegingen. Het effect daarvan is dat warme of koude lucht zich als vanzelf volledig mengt. Dit zorgt ervoor dat er hoegenaamd geen temperatuur verschillen tussen beneden en boven in ruimte voorkomen (ook bij ruimten van bijv. 20 meter hoog). Verder ervaart men de op chaotisch bewegende lucht niet als tocht (het beweegt immers alle kanten uit). De kleine overdruk zorgt ervoor dat geen koude lucht het gebouw binnentreedt waardoor het binnenklimaat wordt geoptimaliseerd. 

Ecologie krijgt in dit project nadrukkelijke aandacht. Er zijn twee vleermuistorens, er is een ecologische oever, sprake van duurzaam gebruik van het gebied voor zoogdieren, we stimuleren aanwezigheid van vissen en insecten in de watergang naast het gebouw. Foerageergebieden voor diverse soorten vogels worden gefaciliteerd door het realiseren van zanderige en waterige plekken. Aansluiting bij het nabij gelegen Natura 2000 gebied door de stimulering van diersoorten op regionaal niveau zoals vleermuizen en de zwarte stern.

In een bak van 250 m3 wordt het hemelwater van gebouwen en PV-carports opgevangen ten behoeve van de toiletten en groene binnen gevel.

Het gehele gebouw, inclusief gebruiker, is energiepositief, levert meer op over 15 jaar dan dat het gebruikt. Bovendien was de bouw energiepositief wat zeer uitzonderlijk is.

Er is sprake van Circulariteit: er is een gesloten grondbalans, hergebruik van plafondplaten, hergebruik van casco bestaande gebouwen, hergebruik van deuren in de nieuwe meubels, en sloophout van de verbrandingsoven op 500 meter afstand is gebruikt in de binnen gevels, toepassing van cementvervangers door afvalslakken, grindvervanger door afval beton en vele andere innovatieve circulaire oplossingen.

Innovatief LED verlichtingssysteem van Philips (LED POE), welke werkt op gelijkstroom waardoor energieverliezen worden beperkt en gebruikers door middel van i-phone de lichtintensiteit kunnen sturen. Daarnaast biedt dit systeem vele mogelijkheden om in de toekomst ook te meten waar mensen hebben gewerkt waardoor schoonmaakkosten kunnen worden gereduceerd.

Maar bovenal is er sprake van een unieke samenwerking, die motiverend en inspirerend werkt. Samen met Alliander is het gebouw vormgegeven. We zijn de informatie uit de Alliander organisatie gaan halen om zo een zo optimaal mogelijk gebouw te realiseren. Alliander is nauw betrokken bij de keuzes en mogelijkheden om tot op het laatst wijzigingen aan te brengen in het ontwerp. Het resultaat is een duurzaam, fantastisch ontwerp met zeer goede en comfortabele werkplekken, een gebouw van grote omvang dat energiepositief en welke voorzien is van een grondstoffenpaspoort. 

Tips voor een volgend project

BREEAM dient zo vroeg mogelijk in het project meegenomen te worden. Alle partijen dienen zich hieraan te committeren en verantwoordelijkheid te dragen. Het is daarom van belang dat in een vroeg stadium een reële inschatting wordt gemaakt van de haalbaarheid en de kosten van de verschillende credits. Ook in de loop van het traject dient herhaaldelijk  een update gemaakt te worden van de haalbaarheid en de kosten. BREEAM dient geen doel maar een maatlat te blijven voor een duurzaam gebouw.   

 

Een standaard bestek is niet compleet ten behoeve van BREEAM. Het aanpassen van het standaard bestek kost relatief veel tijd, echter loont wel om zo eenvoudiger de BREEAM punten te halen.

Feiten & cijfers

  • Plaats
    Duiven
  • Ontwikkelaar
    VolkerWessels Vastgoed
  • Architect
    Rau Architects
  • Projectcategorieën
    Circulariteit

Gerelateerde informatie

+